Posted on

ELEKTRİK ÖZDİRENÇ ÇALIŞMALARI(DES , ERT)

Yeraltındaki yapıların elektriksel özelliklerinin farklı olmasından yararlanarak yüzeyden iki ayrı noktadan bir çift elektrot ile yer içine gönderilen akımın diğer iki elektrotta meydana getireceği potansiyel farkın ölçülmesi ilkesine dayanan yapay kaynaklı bir yöntemdir. Ölçülen bu potansiyel farklardan yaralanarak yeraltı yapısı ortaya çıkarılabilir. Yöntem ilk kez Conrad Schlumberger tarafından uygulanmış olup, 1920’ lerden beri bilinmektedir. Yer altının homojen olması halinde yani yapı ve doku bakımından aynı özellikleri göstermesi durumunda yüzeyde bir noktadan yere verilen akımın meydana getireceği potansiyel, Ohm kanunundan yaralanarak kolayca hesaplanabilir. Ancak yer altı kimyasal, fiziksel, bileşimleri farklı litolojilerden meydana gelen tabakalı bir yapı gösterir. Bu tür heterojen yapıya sahip yerlerde yere verilen akımın yeryüzünde herhangi bir noktada meydana getireceği potansiyeli analitik olarak hesaplamak oldukça karmaşık işlemler gerektirir bunun için çok değişik yollar olmakla beraber elektrik imaj ve Laplace denkleminin sınır şartlarına göre çözümü en yaygın olanlarıdır. Elektrik imaj yöntemi iki ve üç tabakalı ortamların modellenmesinde çok başarılı olmasına karşılık tabaka sayısı arttıkça yöntem içinden çıkılmaz bir hal alır. (Kara, 1977).

Elektrik özdirenç yöntemi ile yeryüzünde iki noktadan verilecek akım ile iki başka noktadaki elektrotlar arasında ölçülecek gerilimin farkının, uygulanan akım şiddetine oranına hareketle yeraltındaki kayaçların öziletkenlik (σ) veya özdirenci (ρ=1/σ) saptanabilir. Jeofizik ölçümlerde, genel dizilim yerine akım ve potansiyel elektrotlarının yerleri değiştirilerek türetilmiş özel dizilimler kullanılır. Bu dizilimlerin özellikleri göz önünde bulundurularak karşılaşılan jeolojik probleme göre sonuca gitmede en etkili olan dizilim seçilir. Klasik elektrot dizilimlerinden birkaçı, simetri merkezine göre bir çizgi boyunca dizilen Schlumberger ve Wenner dizilimleridir. Bir başka yaygın kullanılan dizilim türü Dipol-Dipol’dür. Aramalar sırasında bu elektrot dizilimleri ya aralıkları bozulmadan yana doğru kaydırılarak yeraltında yanal bir süreksizlik olup olmadığı veya elektrot dizilimlerinin orta noktası değişmeden açılımları arttırılarak derinlerdeki yatay katmanlaşmalar incelenebilir. EGE YERBİLİMLERİ olarak bilgi birikimimiz ve deneyimli ekibimiz ile elektrik yöntemler ile fay araştırmaları, heyelan araştırmaları, kayma düzlemi belirleme, yeraltısuyu araştırmaları, jeotermal araştırmalar, baraj gövdeleri sızıntı denetimi, arkeolojik araştırmalar, gömülü yapıları yanal ve düşey haritalandırmak kapsamında araştırmalar yapmaktayız.